تحلیل بقائی از تحولات قفقاز، گفتوگوها با کشورهای غربی و روند خلع سلاح حزب الله لبنان
ما حق لبنان برای دفاع از خود را به رسمیت میشناسیم
«اسماعیل بقائی» در نشست خبری امروز (دوشنبه) خود با گرامیداشت یاد شهدای دیپلمات که در حمله به کنسولگری ایران در مزارشریف جان باختند، آغاز کرد.
بقائی همچنین به شدت حمله اخیر رژیم صهیونیستی به خبرنگاران در غزه را محکوم کرده و آن را نمونهای از جنایت جنگی قلمداد کرد.
او با اشاره به بیعملی جامعه جهانی خواستار توجه به جنایات رژیم صهیونیستی شد و اظهار داشت که این بیعملی به تشدید این جنایات دامن میزند.
در ابتدای این نشست، او بخشهایی از وصیتنامه «انس الشریف»، خبرنگار شهید شبکه الجزیره قطر که توسط رژیم صهیونیستی جان باخته بود، قرائت کرد.
بقائی ادامه داد: در ۲۴ ساعت گذشته، دهها فلسطینی به شهادت رسیدهاند و ما متاسفیم که جامعه جهانی این فجایع را میبیند و میشنود، اما با بیعملی خود به رژیم صهیونیستی جریتر میکند.
نمیتوانیم بگوییم مذاکرات با اروپا متوقف شده است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی درباره توقف مذاکرات ایران با سه کشور اروپایی، گفت: نمیتوانیم ادعا کنیم که مذاکرات متوقف شده است.
وی افزود: در اجلاس استانبول که حدود دو هفته پیش تشکیل شد، طرفین توافق کردند که گفتوگوها ادامه یابد، ولی زمان و مکان این گفتوگوها هنوز تعیین نشده است که به معنای توقف مذاکرات نیست.
تعدادی از سفرا و کارداران جدید وزارت خارجه تعیین شدهاند
بقائی همچنین در پاسخ به سوالی درباره نام سفرا و کارداران جدید ایران در برخی کشورها اعلام کرد که در این راستا، عیسی کاملی به عنوان سفیر ایران در لهستان، محمدحسن شیخ الاسلامی به عنوان سفیر ایران در سازمان همکاری اسلامی در جده، محمد باقر ابوالفتح به عنوان سفیر ایران در نامیبیا، محمد صادق فضلی به عنوان سفیر ایران در صربستان، امیرحسین حسینی به عنوان سفیر ایران در زیمبابوه، حیدریان به عنوان سرکنسول ایران در آستاراخان، سعید حریری به عنوان سفیر ایران در گوانجو، امیرحسین قریب نژاد به عنوان سفیر ایران در کروسی و ضیایی به عنوان کاردار ایران در شیلی منصوب شدهاند.
نروژ را به عنوان میزبان مذاکرات ایران و آمریکا تایید نمیکنیم
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا نروژ میزبان دور بعدی مذاکرات غیر مستقیم بین ایران و ایالات متحده خواهد بود، گفت: خیر، این خبر را تایید نمیکنیم.
از آژانس گلایه داریم
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی درباره سفر هیات آژانس به ایران، گفت: گفتوگوها از صبح امروز آغاز خواهد شد و دیداری نیز با وزارت خارجه خواهند داشت.
وی ادامه داد: نمیتوانیم از الان پیشبینی کنیم که نتیجه این گفتوگوها چگونه خواهد بود و زود است درباره آن مباحثه کنیم.
بقائی افزود: مذاکرات در این حوزه فنی و پیچیده است و ما هماکنون در وضعیتی کمنظیر قرار داریم؛ تاریخ فعالیت آژانس نشان داده که تاکنون شاهد حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز یک کشور که تحت نظارت آژانس قرار دارد، نبودهایم و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز آن چنان که شایسته است، این موضوع را محکوم نکرده و ما در این خصوص از آژانس گلایه داریم.
وی گفت: هیچ شیوهنامه یا روشی جدیدی برای این مسائل وجود ندارد و رایزنیهایی که در حال حاضر در جریان است، میبایست به نحوه تعامل ایران و آژانس در آینده معطوف شود با توجه به حوادث اخیر و سیاستهای مصوب مجلس شورای اسلامی.
امیدواریم با حضور لاریجانی بتوانیم در تمامی موضوعات دیپلماسی فعال باشیم
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی درباره انتقال پرونده مذاکرات هستهای از وزارت خارجه به شورای عالی امنیت ملی با توجه به سابقه مذاکرات آقای لاریجانی، گفت: موضوع پرونده هستهای همواره با هماهنگی شورای عالی امنیت ملی پیش رفته و وزارت خارجه به عنوان نهاد اصلی مذاکرات به سیاستهای ابلاغی عمل کرده و روند کار به همین شکل ادامه خواهد یافت.
بقائی ابراز امیدواری کرد که با حضور دکتر لاریجانی در شورای عالی امنیت ملی، بتوانیم به بهترین نحو در تمامی موضوعات مرتبط با دیپلماسی، مسائل را به پیش ببریم.
معاون وزیر خارجه ارمنستان فردا به تهران خواهد آمد
سخنگوی وزارت خارجه همچنین اعلام کرد که فردا معاون وزیر خارجه ارمنستان به تهران سفر خواهد کرد و رئیسجمهور کشورمان و نخستوزیر ارمنستان نیز امروز به شکل تلفنی با یکدیگر گفتوگو خواهند کرد.
توافق صلح ارمنستان و آذربایجان میتواند نقطه عطفی برای تأمین صلح و ثبات در قفقاز جنوبی باشد
بقائی در مورد تحولات اخیر در قفقاز جنوبی و توافق امضا شده میان ارمنستان و آذربایجان در آمریکا با حضور ترامپ، با ابراز نگرانی، اظهار کرد: ما در تماس نزدیک با کشورهای همسایه در قفقاز جنوبی بوده و رابطه خوبی با هر دو جمهوری آذربایجان و ارمنستان داریم و برای روابط دوستانه و مبتنی بر حسن همجواری و منافع مشترک ارزش زیادی قائلیم.
وی ادامه داد: انتظار داریم و رویه ما این بوده که در هرگونه تحولی که ممکن است به منافع ایران به شکل مستقیم یا غیرمستقیم آسیب بزند، با این کشورها در تماس باشیم. ما از مدتها پیش با ارمنستان گفتوگو داشتهایم.
بقائی همچنین تاکید کرد: در خصوص اصالت موضوع توافق صلح، هیچ چیز جدیدی نیست و ما در مذاکرات پیشین نیز طرفین را به تسریع در امضای موافقتنامه صلح تشویق کرده بودیم.
سخنگوی وزارت خارجه ایران افزود: بر این باوریم که این موافقتنامه صلح میتواند نقطه عطفی در تثبیت صلح و ثبات در قفقاز جنوبی باشد.
بقائی توضیح داد: امروز و فردا نیز مذاکرات سطح عالی بین مقامات ایران و ارمنستان انجام خواهد شد تا از آخرین وضعیت امور مطلع شویم و بتوانیم نگرانیها و ملاحظات خود را مطرح کنیم.
به آمریکا هیچ اعتمادی نداریم
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه گفتوگو با خبرنگاران در پاسخ به سوالی بر عدم اعتماد به آمریکا تاکید کرد و گفت: ما هیچ اعتمادی به آمریکا نداریم.
وی افزود: حتی زمانی که مذاکره میکردیم، به آمریکا اعتمادی نداشتیم و اقداماتی مانند حمله رژیم صهیونیستی به ایران و حمایت آمریکا از این حمله، باعث شده که هیچ گونه اعتمادی به آنها نداشته باشیم.
بقائی همچنین اشاره کرد: آن چه تضمینکننده استقلال ایران است، توانمندیهای خودمان است که از جمله این توانمندیها، قدرت نظامی است که ما با جدیت آن را پیگیری میکنیم. در زمینه دیپلماسی، وزارت خارجه نیز با تمامی امکانات خود از ابزار دیپلماسی به موقع و موثر برای پیشبرد منافع کشور بهره میبرد.
وزارت خارجه در شورای دفاع شریک است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی درباره عضویت وزارت خارجه در شورای دفاع، گفت: بله، وزارت خارجه عضو شورای دفاع است.
برای تعامل با آژانس نیازی به میانجیگری نداریم
بقائی همچنین در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا مصر به عنوان میانجی بین ایران و آژانس عمل میکند، گفت: خیر، چنین چیزی صحت ندارد. ما با آژانس در ارتباط هستیم و هیات آژانس امروز در ایران است و نیازی به میانجی در این زمینه نداریم.
در مورد مذاکره با آمریکا هنوز تصمیمی اتخاذ نشده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره برگزاری دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا، اظهار داشت: هنوز در این زمینه هیچ تصمیمی گرفته نشده است.
وی همچنین توضیح داد: گفتوگوها بین ایران و آمریکا در موضوعات مختلف از طریق واسطهها در صورت لزوم ادامه دارد، از جمله از طریق حافظ منافع آمریکا در ایران و کشورهایی که در یک سال گذشته پیامهایی را در این زمینه رد و بدل کردهاند، ولی تاکنون در مورد انجام مذاکره تصمیمی اتخاذ نشده است.
موضع اصولی ایران در حمایت از استقلال و تمامیت سرزمینی لبنان است
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به سوالی درباره نظر ایران نسبت به مصوبه هیئت دولت لبنان درباره خلع سلاح حزبالله و واکنش مقامات لبنان به اظهارات اخیر عراقچی و ولایتی، گفت: حفظ استقلال، یکپارچگی سرزمینی و حاکمیت ملی لبنان همواره موضع ثابت ما بوده است. دوستی ما با مردم لبنان نیز شواهدی روشن دارد. ما همیشه بر لزوم حفظ استقلال و تمامیت سرزمینی لبنان و حق آن کشور برای دفاع از خود در برابر اقدامات رژیم صهیونیستی تاکید کردهایم.
وی تصریح کرد: ما به خوبی دشواریهای همجواری با یک موجودیت اشغالگر که هیچ خط قرمزی در ارتکاب تعدی نمیشناسد را میدانیم و همواره در کنار لبنان برای دفاع از خود ایستادهایم.
بقائی افزود: آن چه بیان شده، موضع اصولی ایران در دفاع از حریم استقلال ملی و تمامیت سرزمینی لبنان است. ما نگاه و درک خود را نسبت به تحولات بیان کردهایم. تجربه تاریخی ما در این منطقه نشان میدهد که هیچ چیز نمیتواند جلوی تعدیات رژیم صهیونیستی را بگیرد، جز تجهیز کشورهای منطقه به امکانات و تسلیحات لازم به منظور دفاع از خود و ما این امر را حق ذاتی لبنان میدانیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: اعمال این حق ذاتی بدون تمهیدات نظامی و تسلیحاتی ممکن نیست، اما همانطور که اشاره کردیم، تصمیمگیری در این زمینه مربوط به خود لبنان است و مردم و گروههای مختلف لبنانی از طریق روندهای تثبیتشده میتوانند به بهترین شکل مصالح و منافع کشورشان را شناسایی و به آن عمل کنند.
مرز ایران با ارمنستان یکی از امنترین مرزهاست
بقائی همچنین در پاسخ به سوال اخیر درباره تحولات قفقاز جنوبی تاکید کرد: این منطقه برای ایران از نظر ژئوپلیتیک، سیاسی، اقتصادی و روابط همسایگی اهمیت بالایی دارد؛ بنابراین طبیعی است که ما در موضوعاتی که ممکن است تحولات این منطقه را تحت تأثیر قرار دهد، دخالت کنیم.
وی تاکید کرد: ما بهصورت نزدیک با هر دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان در ارتباط بودهایم؛ سفر معاون وزیر خارجه ارمنستان به تهران فردا در همین راستاست و همچنین پیشبینی میشود نخستوزیر ارمنستان امروز با رئیسجمهور درباره این تحولات گفتوگو کند. وزیر خارجه ارمنستان اخیراً تاکید کرده که این کشور از اقداماتی که احتمالاً برای جمهوری اسلامی ایران نگرانکننده باشد، پرهیز خواهد کرد.
بقائی همچنین تصریح کرد: ما رابطه کوچکی با ارمنستان داریم، اما این مرز یکی از امنترین مرزها محسوب میشود. ما روابط تاریخی و دوستانهای با ارمنستان داریم و مواضع خود را بهصورت شفاف مطرح میکنیم.
این مقام دیپلماتیک بیان کرد: ما همواره از بازگشایی و گسترش مسیرهای ارتباطی با کشورهای منطقه بهعنوان ابزاری برای پیشرفت اقتصادی استقبال کردهایم و همچنین اعلام کردهایم که تحولات نباید با حقوق بینالملل مغایرت داشته باشد و نباید حاکمیت ملی کشورها را نقض کند. این موضع همچنان ثابت باقی است و دو کشور همسایه نیز به خوبی از آن آگاه هستند.
بقائی خاطرنشان کرد: ما مداخله قدرتهای فرامنطقهای را به هیچ عنوان برای امنیت و ثبات این منطقه سازنده نمیدانیم و در این زمینه اعتراض خود را بهطور صریح اعلام کردهایم و این موضوع را در ارتباطات بعدی خود با مقامهای ارمنستان به روشنی بیان خواهیم کرد.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی درباره دیدگاه ایران نسبت به مصوبه هیئت دولت لبنان در مورد خلع سلاح حزبالله و واکنش مقامات لبنان به اظهارات عراقچی و ولایتی، بیان کرد: حفظ استقلال و تمامیت سرزمینی لبنان همواره بخشی از موضع ثابت ما بوده است. دوستی ما با مردم لبنان شواهد محکمتری دارد. ما همواره بر اهمیت حفظ استقلال و یکپارچگی لبنان و حق آن کشور در دفاع از خود در برابر تجاوزات رژیم صهیونیستی تاکید کردهایم.
بقائی ادامه داد: ما به خوبی دشواریهای همجواری با یک موجودیت اشغالگر که هیچ ضابطهای در ارتکاب جنایت نمیشناسد، را درک میکنیم و همیشه در کنار لبنان برای دفاع از خویش خواهیم بود.
او اضافه کرد: آنچه اعلام شده، رفتار اصولی ایران در حمایت از حریم استقلال ملی و یکپارچگی سرزمینی لبنان را نمایان میسازد. ما تجربه زیستی در این منطقه داریم که به ما گفته است صرفاً تجهیز کشورها به وسایل و تسلیحات لازم برای دفاع از خود، میتواند مانع از تعرضات صهیونیستی شود و ما این حق را ذاتی لبنان میدانیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه یادآور شد: استفاده از این حق ذاتی بدون در اختیار داشتن قابلیت نظامی و تسلیحاتی ممکن نیست؛ اما باید به این نکته تاکید کنیم که اتخاذ تصمیمات در این زمینه به خود لبنان مربوط میشود و مردم لبنان و گروههای مختلف آن از طریق فرآیندهای معتبر و تثبیتشده میتوانند به نحو مطلوب به منافع و مصلحت کشورشان توجه کنند و عمل نمایند.
در راستای مذاکرات مربوط به موضوع هستهای، وزارت خارجه طبق تصمیمگیری مراجع صلاحیتدار نظام و بر اساس چارچوبهای قانونی اقدام میکند
وی در پاسخ به سوالی در مورد اظهارات علی اکبر صالحی وزیر خارجه اسبق جمهوری اسلامی ایران در یک مصاحبه درباره کمیتهای موازی که در پشت پرده مذاکرات فعال است، گفت: در مباحث مختلف، دیدگاههای متفاوتی طرح میشود. در موضوعات مرتبط با مذاکرات هستهای، وزارت خارجه بهعنوان متولی این مسائل، طبق تصمیمات مراجع صلاحیتدار نظام و مطابق با چارچوبهای قانونی و مشخص اقدام میکند و نظرات خود را به مراجع تصمیمگیر در این باره منعکس میسازد.
اروپا باید سیاستهای خود را بازنگری کند
این دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران در این جلسه نیز مانند چند جلسه پیشین به سوالی درباره تلاش برخی کشورهای اروپایی برای استفاده از مکانیزم ماشه بهعنوان ابزاری جهت فشار به ایران پاسخ داد و بیان کرد: سوءاستفاده از سازوکار موسوم به ماشه برای اعمال فشار بر ایران، نشانهای از تمایل سه کشور اروپایی به عدم ایفای نقش سازنده و جدی در این مسئله است. ما بر این باوریم که کشورهای اروپایی به دلایل واضح، بهخاطر قصور در انجام تعهدات خود بهخصوص در برجام و همچنین عدم واکنش منطقی و قانونی پس از تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران، عملاً خود را از منافع عضویت در برجام محروم کردهاند.
وی همچنین افزود: اگر اروپا تمایل به ایفای نقشی سازنده و معتبر در پروسه مذاکرات هستهای دارد، میبایست سیاستهای خود را مورد بازنگری قرار دهد. بهطور قطع، استفاده از چنین موضوعی بهعنوان تهدید، هیچ پیامدی برای فشاری بر ایران نخواهد داشت و تنها باعث میشود که اروپا بیش از پیش به حاشیه رانده شود.
از ابتدا مشخص بود که رژیم صهیونیستی قصد اشغال غزه را دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی دیگر درباره اظهارات «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا مبنی بر عدم قصد اشغال غزه و نجات آن از دست حماس، و مصوبه کابینه رژیم صهیونیستی برای اشغال کامل نظامی غزه، بیان کرد: در ابتدا هم به وضوح مشخص بود که رژیم صهیونیستی در پی تسخیر غزه و کرانه باختری و نابودی هویت و ملت فلسطین است.
بقائی در همین زمینه خاطرنشان کرد: بهانههای هر از چندگاهی که برای توجیه کشتارها مطرح میشود، به قدری سخیف است که هیچ کس نتوانسته به آن باور کند. بررسی واکنش کشورها نشان میدهد که اکثریت آنها این اقدامات را محکوم کرده و با آن مخالفت نمودهاند، زیرا میدانند این وضعیت، به آوارگی اجباری مردم فلسطین و گامی دیگر در راستای انجام طرح نسلکشی در غزه و فلسطین اشغالی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: این طرح از دید ما چیزی جز ادامه تعدی و نسلکشی در غزه نیست و امیدواریم جامعه بینالمللی با اقداماتی موثر و جدی، مانع از تحقق این شرارت شده و هر چه سریعتر اقداماتی عملی برای متوقف کردن این جنایات انجام شود و مجرمان تحت محاکمه قرار گیرند.
کنوانسیون پالرمو یکی از مهمترین معاهدات بینالمللی در زمینه مواجهه و همکاری جهانی علیه جرایم سازمانیافته فراملی به شمار میرود
بقائی در ادامه این نشست خبری به سوالی درباره دعوت گروه ویژه مالی موسوم به FATF از رئیس مرکز اطلاعات مالی کشور برای مذاکره پاسخ داد و عنوان کرد: در این زمینه، لازم است تا جزئیات بیشتر را از وزارت امور اقتصادی و دارایی پیگیری کنید؛ چرا که «واحد اطلاعات مالی» که مسئولیت این موضوع را برعهده دارد، در این وزارتخانه مستقر است و مسئولیتهای اصلی در این خصوص بر عهده آن میباشد. وزارت امور خارجه هم بخشی از کار را انجام میدهد.
این دیپلمات ارشد ادامه داد: مهمترین تحولی که اخیراً رخ داده و به شکل مستقیم با FATF مرتبط نیست، به عنوان یک تصمیم حاکمیتی و بنا بر تشخیص مصلحت کشور از سوی مراجع تصمیمگیر، مربوط به عضویت جمهوری اسلامی ایران در «کنوانسیون مقابله با جرایم سازمانیافته فراملی» معروف به کنوانسیون پالرمو است که پس از تایید این عضویت در مراجع ذیصلاح، سند الحاق ایران به این کنوانسیون به دبیر کل سازمان ملل entreged شده است. این اقدام در تاریخ ۱۵ مرداد (۶ اوت) انجام گرفت و بدین ترتیب، ایران بهطور رسمی به عضویت این کنوانسیون درآمد.
بقائی همچنین تصریح کرد: کنوانسیون پالرمو، که از سال ۲۰۰۳ لازمالاجراست، یکی از معاهدات بینالمللی مهم در عرصه همکاری بینالمللی برای مقابله با جرایم سازمانیافته فراملی تلقی میشود. ایران نیز از نخستین کشورهای امضاکننده این معاهده بوده است. عضویت در این توافق، از جمله موضوعاتی بود که در تعاملات میان ایران و FATF مطرح بوده و امیدواریم که این تغییر بتواند به پیشبرد کار همکاران ما در واحد اطلاعات مالی و وزارت امور اقتصادی و دارایی در زمینههای مرتبط با دستور کار آنها کمک کند.
ما از ابتدا پیگیری حقوقی تجاوز نظامی رژیم صهيونيستی و آمریکا به ایران را بهطور جدی در دستور کار داریم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره آخرین وضعیت مستندسازی و پیگیری تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران بیان کرد: ما از همان ابتدا، پیگیری حقوقی تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران را با جدیت در دستور کار قرار دادهایم.
وی ادامه داد: یک بخش عمده از این کار مربوط به مستندسازی است و وزارت امور خارجه اقدامات زیادی را از ابتدا در این راستا آغاز کردند؛ بخش بینالمللی ما مکاتبات و مستندات لازم را با سازمان ملل و دیگر نهادهای ذیربط تهیه کرده است؛ متون انگلیسی و فارسی این اقدامات آماده شده که قابل بهرهبرداری رسانهای است.
بقائی افزود: بخشی از این موضوع به وزارت امور خارجه و بخشی دیگر به قوه قضاییه و معاونت حقوقی ریاستجمهوری مربوط است که ما بهصورتی نزدیک به آنان همکاری خواهیم داشت تا بررسی کنیم که چگونه میتوان موضوع طرح دعوی را در مراجع ذیصلاح بینالمللی پیش ببریم. لازم است از بُعد کیفری و طرح کیفرخواست علیه عاملیت در تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی اقدامات لازم صورت بگیرد و احکام ضروری صادر شود تا بر اساس آن بتوانیم در سطح بینالمللی نیز موضوع را پیگیری کنیم.
رابطه ما با جمهوری خلق چین، رابطهای محکم و پایدار است
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به سوال خبرنگار فونیکس چین درباره تحریمهای آمریکا علیه ایران و تأثیر آن بر روابط اقتصادی با چین، گفت: این تحریمها محدود به یک یا دو کشور نیست. آمریکا تمامی قواعد و مقررات بینالمللی مربوط به تجارت آزاد را تضعیف کرده است؛ چه از طریق تحمیل تعرفههای تجاری علیه کشورها و چه بدتر از آن، از طریق اعمال تحریمها علیه روابط قانونی و مشروع کشورهای مختلف.
وی افزود: تردیدی نیست که اقدام آمریکا خلاف قانون و موازین حقوق بینالملل است، زیرا تصمیم ایران و چین به عنوان دو کشور مستقل و اعضای سازمان ملل را زیر پا میگذارد. این اقدام هیچ توجیهی ندارد. ارتباطات ما با جمهوری خلق چین، ارتباطاتی مستحکم و پایدار است و هر دو کشور بر اساس تشخیص مصالح و منافع خود قطعاً تصمیمات لازم را خواهند گرفت و به ارتباطات خوب خود ادامه خواهند داد.
