سرنوشت کشت خشخاش در ایران به چه نقطهای رسید؟
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره موضوع کشت خشخاش در ایران در پی کسری مواد اولیه دارویی و رویکرد دولت نسبت به این قضیه توضیحاتی ارائه داد.
سلیمان عباسی در گفتگو با ایسنا، با اشاره به این نکته که قسمتی از زنجیره تولید داروهای ویژه بیماران سرطانی، آن دسته که دچار دردهای مزمن هستند و همچنین درمان اعتیاد به مواد مخدر را شامل میشود، افزود: در صورتی که نتوانیم مواد اولیه لازم را از طریق واردات یا تولید داخلی تأمین کنیم، با کمبود دارویی اساسی برای میلیونها بیمار روبرو خواهیم شد که استمرار این وضعیت مشکلات زیادی برای بیماران به وجود میآورد و فقدان داروهای جایگزین میتواند به یک بحران اجتماعی جدید بینجامد.
وی ادامه داد: تا به امروز، مواد اولیه داروهای مخدر از دو منبع تأمین میشد: بخشی از آن از طریق کشفیات مملو از قاچاق و بخشی دیگر از طریق واردات به دست میآمد. اما با کاستی محسوس در کشفیات، تولید دارو کاهش یافته و شرکتهای دارویی در وضعیت دشواری قرار گرفتهاند. این وضعیت، سلامت عمومی جامعه را تحت تأثیر قرار داده است.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر تأکید کرد که داروهای مخدر صرفاً به بیماران معتاد اختصاص ندارد، و اظهار داشت: حتی اگر هیچ فردی به اعتیاد مبتلا نباشد، بیماران دیگری نیازمند داروهای مسکن قوی وجود دارند. با داشتن جمعیتی حدود ۹۰ میلیون نفر، نمیتوانیم تأمین داروی حیاتی را به واردات غیرقابل پیشبینی یا کشفیات ناپایدار واگذار کنیم.
عباسی در رابطه با اظهارات مسئولان در خصوص کشت خشخاش در ایران بهمنظور برطرف کردن این مشکل افزود: برخی طرحها در حال بررسی است که یکی از آنها پیشنهاد کشت محدود و کنترلشده خشخاش برای مصارف دارویی میباشد که هنوز در مرحله بررسی قرار دارد و به تصویب نهایی نرسیده است. بهعلاوه، تا زمانی که دستورالعمل قانونی و نظام کنترلی چندلایهای برای آن تدوین نشود، امکان اجرای چنین طرحی وجود نخواهد داشت. اگرچه برنامههایی برای کشت کنترلشده خشخاش در حال حاضر وجود دارد، اما هنوز مصوبهای رسمی و قطعی در این زمینه صادر نشده است و در عین حال، زنجیره تولید داروهای حیاتی کشور هر روز بهطور فزایندهای آسیبپذیرتر میشود.
وی افزود: تمامی نهادها از وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو تا وزارت جهاد کشاورزی و شرکتهای دارویی باید با مشخص کردن وظایف صحیح، برنامهریزی کرده و به اقدام بپردازند و از لحظه کشت تا برداشت، انتقال، فرآوری و توزیع دارو، همه چیز باید تحت نظارت کامل باشد، چون کوچکترین خروج مواد اولیه از زنجیره رسمی میتواند زمینهساز فعالیت مافیا و قاچاقچیان شود.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا امکان رفع این نیاز از طریق واردات وجود ندارد، تصریح کرد: اگر ناچار شویم به واردات متوسل شویم، باید هزینههای بسیار بالایی را پرداخت کنیم و هیچ تضمینی برای استاندارد یا کیفیت داروهای وارداتی نیز وجود نخواهد داشت. در حالیکه شرکتهای دارویی داخلی ما دارای توان و ظرفیت لازم برای تولید داروهای با کیفیت هستند.
عباسی در خاتمه تأکید کرد که هر طرحی برای تولید مواد اولیه مخدر میبایست مبتنی بر یک پشتوانه قانونی و با یک ساختار نظارتی دقیق و ضمانت اجرایی کامل باشد و هر نهاد باید بداند که چه مسئولیتهایی دارد؛ در صورت وقوع تخلف، باید جوابگو باشد. این موضوع تا حدی حائز اهمیت است که کوچکترین اشتباه در آن ممکن است منجر به پیامدهای اجتماعی جبرانناپذیری شود. ما نمیتوانیم درباره سلامت مردم شوخی کنیم.
