افزایش سه برابر بازدهی گندم با بهرهگیری از یک ژن مخفی
یک ژن مخفی در گندم ممکن است زمینهساز افزایش تولید غذای قابل توجهی در مزارع مشابه باشد.
پژوهشگران موفق به شناسایی ژنی شدند که به یک نوع نادر از گندم ویژگی جالب «دانه سهگانه» را میدهد. با فعال شدن این ژن، به گلهای گندم کمک میشود تا تعداد بیشتری دانه تولید کنند. این کشف میتواند امکان پرورش محصولات جدید و پربازده را برای پاسخ به نیاز جهانی غذا فراهم آورد. این یک تغییر ژنتیکی ساده اما با پتانسیلی برای تحول جهانی به شمار میآید.
با نقل از ساینسدیلی، تیمی از دانشگاه مریلند موفق به شناسایی ژن مسئول نوع نادری از گندم شدهاند که در هر گل به جای تنها یک تخمدان، سه تخمدان ایجاد میکند. چون هر تخمدان قابلیت تبدیل به یک دانه را دارد، این یافته میتواند به افزایش تولید گندم در هر هکتار کمک شایانی کند. این مطالعه در تاریخ ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ در مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم منتشر شده است.
این ویژگی نادر ابتدا به واسطه یک جهش طبیعی در گندم نان معمولی شناسایی شد، اما دانشمندان تا آن زمان از شناسایی تغییر ژنتیکی مؤثر بر آن ناتوان بودند. برای درک این مسئله، گروهی در مریلند نقشهای ژنتیکی دقیق از گندم چند تخمدانی طراحی و آن را با گندمهای معمولی مقایسه کردند. نتایج نشان داد که یک ژن عموماً غیرفعال به نام WUSCHEL-D1 (WUS-D1) در این گونههای جهشیافته فعال شده است. وقتی WUS-D1 در مراحل اولیه رشد گلهای گندم فعال میگردد، بافت در حال رشد گل را گسترش داده و اجازه میدهد تا ساختارهای اضافی مانند مادگی یا تخمدان شکل بگیرند.
اگر کشاورزان بتوانند فرایند فعالسازی WUS-D1 را تحریک یا تکرار کنند، ممکن است قادر به خلق گونههای جدید گندمی باشند که دانههای بیشتری در هر بوته تولید میکنند. حتی یک افزایش جزئی در شمار دانهها ممکن است تأثیر قابل توجهی بر روی تولید کلی غذا در سطح جهانی بگذارد.
ویجی تیواری، دانشیار علوم گیاهی و یکی از نویسندگان این تحقیق، اظهار میدارد: شناسایی دقیق مبنای ژنتیکی این ویژگی، امکان دسترسی پرورشدهندگان به این خاصیت را در گونههای جدید گندم فراهم میآورد و به طور بالقوه تعداد دانهها در هر سنبله و عملکرد کلی را افزایش میدهد. با کمک ابزار ویرایش ژن، اکنون میتوانیم بر بهبود بیشتر این ویژگی با هدف افزایش عملکرد گندم تمرکز کنیم. این کشف مسیری جذاب برای توسعه گندمهای هیبریدی با هزینههای کمتر فراهم میآورد.
این نکته اهمیت زیادی دارد، زیرا گندم یکی از محصولات اساسی در سطح جهانی است که روزانه میلیاردها نفر را تغذیه میکند. با توجه به افزایش تقاضای جهانی برای گندم، تغییرات اقلیمی، محدودیت در زمینهای کشاورزی و رشد جمعیت، افزایش تولید با روشهای سنتی به شدت دشوارتر میشود. این کشف میتواند یک ابزار جدید و قدرتمند در اختیار پرورشدهندگان قرار دهد تا بدون نیاز به زمین، آب یا کود اضافی، بازده تولید را افزایش دهند.
پایان پیام
